سروو موتور معمولاً در رباتیک، اتوماسیون صنعتی، هوافضا و کاربردهای دیگر که نیاز به کنترل دقیق حرکت دارند، مورد استفاده قرار میگیرند.
سروو موتور با ترکیب یک موتور الکتریکی، یک سیستم کنترلی و یک سنسور موقعیت کار میکنند. سیگنالهای کنترلی معمولاً از طریق مدولاسیون پهنای پالس (PWM) به موتور ارسال میشوند و به وسیله حسگرهای موقعیت، بازخورد دادهها به سیستم کنترل بازمیگردد تا اطمینان حاصل شود که موتور در موقعیت مطلوب خود قرار گرفته است. این سیستم حلقه بسته باعث دقت بالا در حرکت و کنترل موقعیت میشود.
یکی از ویژگیهای کلیدی سروو موتورها، قابلیت کنترل سرعت و موقعیت در لحظه است. این موتورها میتوانند در هر زاویهای که کاربر تعیین کند متوقف شوند و تغییرات لحظهای در زاویه را با دقت بالا انجام دهند. همچنین، سروو موتورها قادر به تولید گشتاور بالا در محدودههای مشخصی هستند و این ویژگی، آنها را برای کاربردهای صنعتی و رباتیک ایدهآل میکند.
در مقایسه با موتورهای معمولی، سروو موتورها در برابر بارهای ناگهانی واکنش سریعی دارند و میتوانند موقعیت و سرعت خود را در کمتر از چند میلیثانیه تنظیم کنند. این سرعت پاسخ سریع، آنها را به یکی از اجزای ضروری در سیستمهای دقیق تبدیل کرده است.
به دلیل پیشرفت تکنولوژی، سروو موتورها در مدلهای مختلفی تولید میشوند که هر کدام برای کاربردهای خاصی طراحی شدهاند. مدلهای AC و DC از رایجترین انواع این موتورها هستند که در ادامه به جزئیات بیشتری از آنها پرداخته خواهد شد.
اجزای اصلی سروو موتور:
- موتور الکتریکی: که معمولاً از نوع DC یا AC است.
- مدار کنترلی: که برای پردازش سیگنالهای کنترلی و ایجاد حرکت مناسب استفاده میشود.
- سنسور موقعیت: که معمولاً یک انکودر یا پتانسیومتر است و برای تعیین موقعیت دقیق شفت موتور به کار میرود.
- گیربکس (در صورت نیاز): برای کاهش سرعت و افزایش گشتاور خروجی.
انواع سروو موتور:
1. سروو موتور DC:
سروو موتورهای DC معمولاً در کاربردهای سبک مانند رباتیک و مدلسازی استفاده میشوند. این موتورها دارای سرعت پاسخ بالا و هزینه کمتری نسبت به مدلهای AC هستند. با این حال، به دلیل نیاز به نگهداری بیشتر و کاهش عمر مفید برسها، استفاده از آنها در برخی صنایع محدود است.
2. سروو موتور AC:
سروو موتورهای AC نسبت به مدلهای DC دوام و دقت بیشتری دارند. این موتورها معمولاً در صنایع سنگین، مانند ماشینآلات CNC و خطوط تولید مورد استفاده قرار میگیرند. عملکرد آنها در سرعتهای بالا پایدارتر است و نیاز به نگهداری کمتری دارند.
3. سروو موتور استپر:
این نوع از سروو موتورها ترکیبی از ویژگیهای موتور استپر و سروو موتور است و در سیستمهای نیازمند دقت بالا کاربرد دارد. از آنجا که این موتورها میتوانند موقعیت را بدون نیاز به انکودر حفظ کنند، استفاده از آنها در سیستمهای بستهبندی و چاپ متداول است.
کاربردهای سروو موتور:

1. رباتیک:
سروو موتورها در رباتیک برای کنترل دقیق بازوهای رباتیک و حرکت اجزای مختلف به کار میروند. این موتورها به دلیل پاسخ سریع و کنترل دقیق، برای ایجاد حرکات نرم و بدون لرزش در رباتها ایدهآل هستند.
2. صنایع خودروسازی:
در صنعت خودروسازی، سروو موتورها برای کنترل دریچهها، سیستمهای تهویه، و تولید قطعات مکانیکی دقیق استفاده میشوند. همچنین در تستهای مربوط به کنترل پایداری خودروها نیز کاربرد دارند.
3. هوافضا:
سروو موتورها نقش کلیدی در سیستمهای کنترل پرواز هواپیماها و پهپادها ایفا میکنند. به دلیل نیاز به دقت بالا، این موتورها در کنترل سطوح پروازی و دریچههای تنظیم فشار کابین استفاده میشوند.
4. تجهیزات پزشکی:
در دستگاههای جراحی، تصویربرداری و سیستمهای پزشکی پیشرفته، از سروو موتورها برای انجام حرکات دقیق استفاده میشود. همچنین در پروتزهای پیشرفته و تجهیزات توانبخشی نیز کاربرد دارند.
5. اتوماسیون صنعتی:
سروو موتورها در خطوط تولید، سیستمهای بستهبندی، و دستگاههای CNC برای حرکت دقیق قطعات به کار میروند. در صنعت چاپ نیز این موتورها برای ایجاد الگوهای دقیق و یکنواخت استفاده میشوند.
مزایای سروو موتور:
- دقت بالا در کنترل موقعیت: سروو موتورها به دلیل داشتن انکودر یا سنسورهای موقعیت، قادر به کنترل حرکات بسیار دقیق هستند.
- بازدهی بالا و پاسخ سریع: این موتورها به دلیل سیستم کنترلی پیشرفته، میتوانند سریعاً به تغییرات سیگنال ورودی پاسخ دهند.
- کنترل سرعت و گشتاور بهصورت دقیق: با استفاده از درایورهای پیشرفته، امکان کنترل سرعت و گشتاور بهصورت لحظهای وجود دارد.
- دوام و قابلیت اطمینان بالا: بهخصوص در مدلهای AC، نیاز به تعمیر و نگهداری کمتر است و طول عمر موتور افزایش مییابد.
معایب سروو موتور:
- هزینه بالا: سروو موتورها نسبت به موتورهای معمولی قیمت بیشتری دارند.
- پیچیدگی درایورها و مدار کنترلی: برای استفاده از این موتورها نیاز به درایورهای خاص و مدارهای کنترلی پیچیدهتری است.
- حساسیت به نویزهای الکتریکی: در محیطهای دارای نویز الکتریکی بالا، ممکن است عملکرد این موتورها تحت تأثیر قرار بگیرد.
نحوه کنترل سروو موتور:
سروو موتورها به وسیله سیگنالهای PWM (مدولاسیون پهنای پالس) کنترل میشوند. در این روش، زاویه شفت موتور با تغییر مدتزمان پالس مشخص میشود. به طور مثال، در یک سروو موتور استاندارد، پالس 1 میلیثانیه ممکن است باعث چرخش به 0 درجه، 1.5 میلیثانیه به 90 درجه و 2 میلیثانیه به 180 درجه شود.
تفاوت سروو موتور و موتور استپر:
- دقت و کنترل موقعیت: سروو موتورها به دلیل فیدبک انکودر، دقت بالاتری نسبت به موتورهای استپر دارند.
- گشتاور و توان خروجی: در سرعتهای بالا، سروو موتورها گشتاور بیشتری ارائه میدهند.
- هزینه و پیچیدگی مدار کنترلی: موتورهای استپر ارزانتر هستند، اما سروو موتورها عملکرد بهتری در کاربردهای صنعتی دارند.
به طور کلی، سروو موتورها نقش مهمی در صنایع مختلف ایفا میکنند و با پیشرفت تکنولوژی، کارایی و دقت آنها نیز افزایش یافته است. این موتورها در آینده با استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، بهبود بیشتری خواهند یافت و در سیستمهای پیچیدهتر به کار گرفته خواهند شد.