کابل اعلام حریق کابلی است که برای ارتباط بین تجهیزات سیستم اعلام حریق استفاده میشود. این تجهیزات شامل دتکتور دود، دتکتور حرارت، شستی اعلام حریق، آژیر، فلاشر و پنل مرکزی هستند. وظیفه این کابل انتقال سیگنال است، اما نه در شرایط عادی؛ بلکه در شرایطی که احتمال آتشسوزی، حرارت بالا و دود وجود دارد.
در واقع کابل اعلام حریق طوری طراحی میشود که اگر آتشسوزی اتفاق افتاد، سیستم اعلام حریق زودتر از کار نیفتد. اگر این کابل درست انتخاب نشود، ممکن است سیستم دقیقاً در لحظهای که باید هشدار بدهد، قطع شود.
چرا کابل اعلام حریق با کابل معمولی فرق دارد؟
کابلهای معمولی مثل کابل برق یا کابل تلفن برای شرایط عادی ساخته شدهاند. وقتی دما بالا میرود:
- عایق آنها نرم میشود
- میسوزد
- اتصال کوتاه ایجاد میشود
- یا کلاً مسیر قطع میشود
در آتشسوزی، این اتفاقها خیلی سریع رخ میدهد. یعنی ممکن است قبل از اینکه آژیرها فعال شوند یا سیگنال به پنل برسد، کابل از کار بیفتد.
کابل اعلام حریق دقیقاً برای جلوگیری از همین موضوع ساخته شده است. این کابلها:
- دیرتر میسوزند
- دود کمتری تولید میکنند
- گاز سمی ندارند
- و در بعضی مدلها حتی در شعله مستقیم هم مدتی کار میکنند
کابل اعلام حریق کجا استفاده میشود؟
هر جایی که به سیستم اعلامحریق مربوط باشد، باید از کابل اعلام حریق استفاده شود. از جمله:
- مسیر بین دتکتورها و پنل
- سیمکشی شستیهای اعلام حریق
- کابلکشی آژیر و فلاشر
- ارتباط ماژولها با پنل
- ارتباط بین پنلهای اصلی و تکرارکننده
بهطور خلاصه، اگر سیگنال اعلام حریق از یک تجهیز به تجهیز دیگر میرود، آن مسیر باید با کابل مخصوص اعلام حریق اجرا شود.
انواع کابل اعلامحریق
کابل اعلام حرق مقاوم در برابر حریق
این نوع کابل طوری ساخته میشود که در زمان آتشسوزی، ارتباط الکتریکی برای مدت مشخصی قطع نشود. این زمان معمولاً ۳۰، ۶۰ یا ۹۰ دقیقه است.
داخل این کابلها معمولاً از نوار میکا یا عایقهای خاص استفاده میشود که جلوی آسیب دیدن هادی را میگیرند.
این کابلها بیشتر در ساختمانهایی استفاده میشوند که حساسیت بالایی دارند، مثل بیمارستانها، برجها، مترو، تونلها و مراکز مهم.
کابل اعلام حریق ضدحریق یا دیرسوز
این کابلها بهراحتی شعلهور نمیشوند و آتش را پخش نمیکنند، اما الزاماً تضمین نمیکنند که در زمان آتشسوزی ارتباط برقرار بماند.
در خیلی از پروژههای معمولی، مخصوصاً ساختمانهای مسکونی و اداری، از این نوع کابل استفاده میشود.
کابل اعلام حریق شیلددار
در بعضی محیطها نویز الکتریکی زیاد است؛ مثلاً موتورخانهها، کارخانهها یا مسیرهایی که کنار کابل برق فشار قوی عبور میکنند.
در این شرایط از کابل شیلددار استفاده میشود تا نویز باعث اختلال یا خطای سیستم اعلام حریق نشود.
کابل اعلام حریق بدون شیلد
برای ساختمانهای معمولی که نویز خاصی ندارند، کابل بدون شیلد کاملاً جواب میدهد و هزینه کمتری هم دارد.
LSZH به چه معناست و چرا مهم است؟
LSZH یعنی کابل در زمان سوختن:
- دود کمی تولید کند
- گاز سمی و خورنده نداشته باشد
در آتشسوزی، بیشتر خطر از دود است، نه خود شعله. اگر کابلها دود غلیظ و سمی تولید کنند، فضا خیلی زود غیرقابل تنفس میشود.<br />به همین دلیل در فضاهای بسته و عمومی، کابل اعلام حریق باید LSZH باشد.
سطح مقطع کابل اعلام حریق
سطح مقطع کابل اعلام حریق بسته به طراحی سیستم انتخاب میشود، اما معمولاً این سایزها رایج هستند:
- ۲×۰٫۷۵ میلیمتر مربع
- ۲×۱ میلیمتر مربع
اگر کابل نازکتر از حد لازم انتخاب شود:
- افت ولتاژ ایجاد میشود
- پنل خطا میدهد
- آژیرها درست کار نمیکنند
- یا دتکتورها بهموقع پاسخ نمیدهند
به همین دلیل انتخاب سطح مقطع نباید سرسری باشد.
علت رنگ قرمز کابل اعلامحریق
بیشتر کابلهای اعلام حریق قرمز هستند. این رنگ برای تزئین نیست.
قرمز بودن کابل باعث میشود:
- در مسیر کابلکشی سریع شناخته شود
- با کابل برق اشتباه نشود
- در تعمیرات یا تغییرات، کسی بهاشتباه آن را قطع نکند
البته فقط قرمز بودن کافی نیست، اما کابل اعلام حریق غیرقرمز معمولاً نشانه خوبی نیست.
اشتباهات رایج در کابل اعلام حریق
بیشتر ایرادهای سیستم اعلامحریق از همین اشتباهات میآید:
- استفاده از کابل برق معمولی
- انتخاب کابل بیکیفیت و بدون استاندارد
- توجه نکردن به نویز محیط
- انتخاب سطح مقطع اشتباه
- خرید کابل فقط بر اساس قیمت
این اشتباهات شاید موقع نصب معلوم نشوند، اما در زمان حادثه مشکلساز میشوند.
جمعبندی
کابل اعلامحریق فقط یک سیم ساده نیست. این کابل باید در بدترین شرایط هم کار کند. اگر کابل درست انتخاب نشود، حتی بهترین پنل و دتکتور هم فایدهای ندارد.
بهطور خلاصه:
کابل اعلام حریق باید مخصوص این کار باشد
-
-
- دود کم و غیرسمی تولید کند
- متناسب با پروژه انتخاب شود
- و کیفیت آن قابل اعتماد باشد
-
سیستم اعلام حریق برای روزی نصب میشود که همهچیز از کنترل خارج شده؛ کابل آن هم باید دقیقاً برای همان روز ساخته شده باشد.